Dział 2: Elektronika, pomiary, schematy i normy · lekcja 11 · 9 min
Polskie Normy, normy europejskie i znak CE
Ucz się w kursie z rysunkami i 3D
Polska Norma (PN) to dokument przyjęty w drodze konsensusu i zatwierdzony przez Polski Komitet Normalizacyjny (PKN). Normalizacja służy między innymi bezpieczeństwu życia i zdrowia, zamienności wyrobów i ich jakości. Ustawa o normalizacji mówi wprost: stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne. Przepis prawa może jednak powołać się na normę, gdy jest ona opublikowana po polsku.
Sprawdź się: Co mówi ustawa o normalizacji o stosowaniu Polskich Norm?
Na normach elektrycznych często widzisz dłuższy symbol:
- PN-EN: Polska Norma identyczna z normą europejską,
- PN-HD: identyczna z dokumentem harmonizacyjnym (HD), który wydaje tylko europejski komitet elektrotechniczny CENELEC,
- PN-ISO: identyczna z normą międzynarodową ISO.
PKN należy do międzynarodowej komisji elektrotechnicznej IEC od 1923 roku, a do ISO od 1947 roku.
Sprawdź się: Co oznacza przedrostek PN-HD w numerze normy?
Sprawdź się: W karcie katalogowej wyłącznika nadprądowego widzisz zapis **PN-EN 60898-1**. Co mówi przedrostek PN-EN?
Za numerem normy stoi data jej publikacji:
- normy opublikowane do 31.12.2012 mają po dwukropku sam rok, np. :2010,
- normy opublikowane od 1.01.2013 mają rok i miesiąc, np. :2016-03.
Dzięki temu wiesz, które wydanie normy masz w ręku.
Sprawdź się: Norma ma numer referencyjny z końcówką **:2016-03**. Co oznacza „03”?
Znak CE na wyrobie umieszcza producent. Poświadcza nim, że wyrób spełnia wymagania przepisów Unii Europejskiej. Obie litery mają tę samą wysokość, co najmniej 5 mm, chyba że przepisy dla danego wyrobu mówią inaczej. Deklarację zgodności i dokumentację producent przechowuje co najmniej 10 lat. Gdy ocenę robiła jednostka notyfikowana, obok CE jest jej czterocyfrowy numer.
Sprzęt elektryczny obejmuje dyrektywa niskonapięciowa 2014/35/UE. Dotyczy sprzętu na napięcie:
- od 50 do 1000 V prądu przemiennego,
- od 75 do 1500 V prądu stałego.
Czajnik, wiertarka czy lampa na 230 V mieszczą się w tym zakresie. Znak CE wolno umieścić tylko na wyrobach, dla których przewidują go przepisy UE.
Sprawdź się: Kto umieszcza znak CE na wyłączniku różnicowoprądowym?
Sprawdź się: Jaki zakres napięć przemiennych obejmuje dyrektywa niskonapięciowa?
Rysunek w kursie: Złóż symbol Polskiej Normy z datą wydania, sprawdź znak CE na tabliczce czajnika i zobacz, jaki sprzęt obejmuje dyrektywa niskonapięciowa.
- Od 2013: rok i miesiąc wydania
- Litery CE: co najmniej 5 mm
- LVD: 50–1000 V AC, 75–1500 V DC
Pytania z tej lekcji
- Co mówi ustawa o normalizacji o stosowaniu Polskich Norm?
- Co oznacza przedrostek PN-HD w numerze normy?
- W karcie katalogowej wyłącznika nadprądowego widzisz zapis **PN-EN 60898-1**. Co mówi przedrostek PN-EN?
- Kto umieszcza znak CE na wyłączniku różnicowoprądowym?
- Jaki zakres napięć przemiennych obejmuje dyrektywa niskonapięciowa?
- Norma ma numer referencyjny z końcówką **:2016-03**. Co oznacza „03”?
Źródła6
- Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (tekst jednolity Dz.U. 2015 poz. 1483)
- Polski Komitet Normalizacyjny, strona o współpracy z międzynarodowymi organizacjami normalizacyjnymi
- CENELEC, opis dokumentu HD (Harmonization Document)
- PKN, instrukcja R2-I1 „Numeracja Polskiej Normy i Polskiego Dokumentu Normalizacyjnego”
- Portal Your Europe (Unia Europejska), „Oznakowanie CE”
- Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/35/UE (dyrektywa niskonapięciowa), art. 1