Dział 7: Pomiary i odbiory · lekcja 1 · 12 min
Sprawdzanie instalacji: po co i kiedy
Ucz się w kursie z rysunkami i 3D
Zanim instalacja zacznie pracować, trzeba ją sprawdzić. Sprawdzanie ma trzy części:
- oględziny: kontrola zmysłami (wzrok, słuch, węch, dotyk), bez mierników i próbników,
- próby: próbnikami i miernikami sprawdzasz to, czego nie widać,
- protokołowanie: zapisujesz wyniki oględzin i prób.
Sprawdzenie nowej instalacji przed oddaniem to sprawdzenie odbiorcze. Takie samo badanie powtarzane w czasie użytkowania to sprawdzenie okresowe.
Sprawdź się: Czym są oględziny instalacji elektrycznej?
Oględziny robisz najpierw, przed próbami, przy odłączonym zasilaniu. Mają potwierdzić, że urządzenia są dobrze dobrane i zamontowane oraz nie mają widocznych uszkodzeń. Sprawdzasz m.in.:
- poprawność podłączenia przewodów i ich oznaczenia,
- nastawy zabezpieczeń i łączniki,
- ochronę podstawową, dawniej „przed dotykiem bezpośrednim” (osłony, obudowy, odstępy),
- dobór stopnia IP i klasy ochronności do miejsca.
To, czego wzrokiem nie widać, sprawdzą dopiero mierniki.
Sprawdź się: Kiedy wykonuje się oględziny instalacji?
Próby wykonuje się w zalecanej kolejności:
1. ciągłość przewodów (zwłaszcza ochronnych),
2. rezystancja izolacji,
3. ochrona przez SELV, PELV lub separację,
4. rezystancja podłóg i ścian (tylko przy izolowaniu stanowiska),
5. samoczynne wyłączenie zasilania (pętla zwarcia),
6. ochrona uzupełniająca (RCD),
7. biegunowość,
8. kolejność faz,
9. próby działania,
10. spadek napięcia.
Sprawdź się: Która próba jest pierwsza w zalecanej kolejności sprawdzania instalacji?
Co, gdy któraś próba wypadnie źle? Usuwasz usterkę i powtarzasz tę próbę. Powtarzasz też próbę poprzedzającą, jeśli usterka mogła wpłynąć na jej wynik.
Dwie próby z listy wyjaśniamy od razu:
- biegunowość: łącznik jednobiegunowy nie może być w przewodzie N, tylko w L,
- kolejność faz: sprawdza się ją w obwodach trójfazowych zasilających maszyny, żeby silnik nie kręcił się w złą stronę.
Sprawdź się: Pomiar wypadł źle. Usterkę usunięto. Co robisz dalej?
Badanie instalacji to też obowiązek prawny. Prawo budowlane (art. 62 ust. 1 pkt 2) każe właścicielowi lub zarządcy poddawać obiekt kontroli co najmniej raz na 5 lat. Obejmuje ona badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej: sprawność połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporność izolacji przewodów oraz uziemienia.
Osobna kontrola co najmniej raz w roku (pkt 1) obejmuje m.in. instalacje gazowe, przewody kominowe oraz elementy i instalacje narażone na szkodliwe wpływy, np. atmosferyczne.
Sprawdź się: Jak często według Prawa budowlanego trzeba badać instalację elektryczną w budynku?
Norma o sprawdzaniu instalacji (PN-HD 60364-6) proponuje odstępy:
- 10 lat w budownictwie mieszkaniowym, a pomiary zaleca przy każdej zmianie użytkownika lokalu,
- 4 lata poza budownictwem mieszkaniowym, gdy nie ma szczególnych zagrożeń,
- krócej m.in. na budowach, w obiektach dla publiczności i tam, gdzie grozi wybuch lub pożar.
To tylko zalecenia. Wiąże ustawa: kontrola co najmniej raz na 5 lat.
Rysunek w kursie: Zrób oględziny rozdzielnicy, ułóż próby w protokole po kolei i sprawdź, kiedy trzeba badać instalację.
- Najpierw oględziny, bez napięcia
- Próby w ustalonej kolejności
- Wiąże ustawa: co 5 lat
Pytania z tej lekcji
- Czym są oględziny instalacji elektrycznej?
- Kiedy wykonuje się oględziny instalacji?
- Która próba jest pierwsza w zalecanej kolejności sprawdzania instalacji?
- Pomiar wypadł źle. Usterkę usunięto. Co robisz dalej?
- Jak często według Prawa budowlanego trzeba badać instalację elektryczną w budynku?
- Norma proponuje sprawdzać instalację w mieszkaniu co 10 lat, a Prawo budowlane wymaga kontroli co najmniej raz na 5 lat. Co obowiązuje?