Dział 0: Bezpiecznie z prądem · lekcja 6 · 9 min
Wypadek przy pracy, choroba zawodowa, hałas i drgania
Ucz się w kursie z rysunkami i 3D
Wypadek przy pracy to według ustawy wypadkowej „nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą” (art. 3 ust. 1). Muszą być spełnione wszystkie cztery warunki: zdarzenie nagłe, przyczyna zewnętrzna, uraz lub śmierć, związek z pracą.
Sprawdź się: Które zdarzenie spełnia ustawową definicję wypadku przy pracy?
Ustawa wyróżnia też (art. 3 ust. 4–6):
- wypadek śmiertelny: poszkodowany zmarł w ciągu 6 miesięcy,
- wypadek ciężki: np. utrata wzroku albo słuchu,
- wypadek zbiorowy: w tym samym zdarzeniu ucierpiały co najmniej 2 osoby.
Po wypadku, jeśli możesz, od razu informujesz przełożonego. Pracodawca:
- usuwa zagrożenie i zapewnia pierwszą pomoc,
- zabezpiecza miejsce wypadku: nie wpuszcza osób postronnych, bez koniecznej potrzeby nie uruchamia maszyn, nie przesuwa przedmiotów,
- ustala okoliczności i przyczyny; zespół powypadkowy sporządza protokół w ciągu 14 dni od zgłoszenia.
Sprawdź się: W jakim terminie zespół powypadkowy sporządza protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku?
Jak ratować porażonego prądem, omawia lekcja „Ratowanie porażonego” (m0-l3). Tu chodzi o to, co dzieje się potem: zgłoszenie i ustalenie przyczyn.
Wypadek śmiertelny, ciężki lub zbiorowy pracodawca niezwłocznie zgłasza inspektorowi pracy i prokuratorowi (Kodeks pracy, art. 234 § 2). Protokół powypadkowy przechowuje przez 10 lat.
Sprawdź się: Komu pracodawca musi niezwłocznie zgłosić ciężki wypadek przy pracy?
Choroba zawodowa to choroba z oficjalnego wykazu chorób zawodowych, spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Kodeks pracy, art. 235¹). Podejrzenie choroby zawodowej zgłasza się inspektorowi sanitarnemu i inspektorowi pracy (art. 235 § 1).
Czynniki szkodliwe to m.in. hałas, drgania i pył. Dla hałasu w przeliczeniu na 8-godzinny dzień pracy:
- powyżej 80 dB (próg działania) pracodawca udostępnia Ci ochronniki słuchu,
- 85 dB to najwyższe dopuszczalne natężenie (NDN); przy nim pracodawca nadzoruje też, czy prawidłowo ich używasz, a strefy powyżej NDN oznacza i ogranicza do nich dostęp.
Sprawdź się: Od jakiego poziomu hałasu (8 godzin pracy) pracodawca musi udostępnić Ci ochronniki słuchu?
Drgania też mają limity w przeliczeniu na 8 godzin:
- drgania przenoszone przez ręce: próg działania 2,5 m/s², NDN 2,8 m/s²,
- drgania działające na całe ciało: próg 0,5 m/s², NDN 0,8 m/s².
Najwyższe dopuszczalne stężenia pyłów są w tym samym rozporządzeniu co NDN hałasu. Oświetlenie stanowiska musi spełniać Polskie Normy (ogólne przepisy BHP, § 26).
Rysunek w kursie: Rozpoznaj, czy to wypadek przy pracy, wybierz, kogo pracodawca zawiadamia, i sprawdź, kiedy hałas albo drgania przekraczają próg działania i NDN.
- Cztery warunki wypadku przy pracy
- Ciężki, śmiertelny, zbiorowy: PIP i prokurator
- Próg działania i NDN
Pytania z tej lekcji
- Które zdarzenie spełnia ustawową definicję wypadku przy pracy?
- Komu pracodawca musi niezwłocznie zgłosić ciężki wypadek przy pracy?
- Od jakiego poziomu hałasu (8 godzin pracy) pracodawca musi udostępnić Ci ochronniki słuchu?
- Komu zgłasza się podejrzenie choroby zawodowej?
- W jakim terminie zespół powypadkowy sporządza protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku?
- Kiedy wypadek przy pracy jest wypadkiem zbiorowym?
Źródła6
- Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1644
- Kodeks pracy, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245
- Rozporządzenie RM w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy, Dz.U. 2009 poz. 870
- Rozporządzenie w sprawie BHP przy narażeniu na hałas lub drgania mechaniczne, Dz.U. 2005 poz. 1318
- Rozporządzenie w sprawie NDS i NDN czynników szkodliwych, Dz.U. 2018 poz. 1286
- Ogólne przepisy BHP, t.j. Dz.U. 2003 poz. 1650